1964 - 1965 Bosch en Hoven school

Adriaan Pauwlaan 19, Heemstede

Op deze school kom in de 5e klas bij meneer Wille. Ik moet ergens achteraan zitten. De Bosch en Hoveschool is ook een christelijke school, maar veel minder uitgesproken dan mijn vorige school. Meneer Wille is een man van Indonesische afkomst. Stiekem wordt hij ‘pindachinees’ genoemd, maar eigenlijk is het best een aardige man. Hij deelt bijvoorbeeld vriendelijk stukjes appel uit die hij in een pauze aan het opeten is. Ik sta niet op onderstaande foto, omdat ik later kom dan de foto genomen is. klas5 Wanneer het tijd is om naar binnen te gaan worden we per klas opgesteld in rijen, met twee naast elkaar. Telkens mag er een rij door de deur.

ida Ook Ida kwam op de Bosch en Hovenschool terecht.

Van de lessen zelf kan ik me niet veel meer herinneren. Van wat er op het speelplein gebeurde des te meer. Ik herinner me bijvoorbeeld de knikkertijd. Een paar kinderen beginnen ermee en al heel snel wordt het hele plein gebruikt door tientallen kinderen die aan het knikkeren zijn. Er zijn verschillende varianten. Een kind zit tegen de muur met benen wijd om de knikkers op te vangen. Tussen de benen liggen of vier kleine knikkers op een rijtje in een voeg, meestal over de breedte van een stoeptegel. Hij roept het aantal stoeptegels als afstand die ingenomen moet worden door degene die één van de vier knikkers moet raken met een van zijn eigen knikkers. In plaats van vier kleine knikkers kan je ook mikken op één grote, een ‘bom’ genaamd, maar dan moet je wel van een grotere afstand mikken. De grootste afstand is voor loden knikkers, vooral loden ‘bommen’. De knikkertijd duurt weken lang. Ik heb een knikkerzak en de ene dag ben ik veel knikkers kwijt en op een andere dag is mijn zak helemaal vol.

Als het geen knikkertijd is wordt er veel ‘gezwierd’, een vorm van ‘overlopertje’, waarbij degene die overloopt en getikt wordt de hand moet vasthouden van degene die ‘m is. Telkens komt er een kind bij en zo wordt de zwier steeds groter en wordt het moeilijker om te ontsnappen. Een leuk spel.

Buiten het schoolplein op de stoep wordt er door de meisjes aan touwtje springen gedaan. Soms springt er ook een jongen mee. Het touw is zo lang dat er dikwijls door vier of meer kinderen tegelijk wordt gesprongen.

middelkoop Hoofd van de school is meneer Middelkoop. Hij geeft aan onze klas facultatief lessen kalligrafie. Ik vind dat leuk en doe dus mee. We moeten zelf voor een kalligrafische pen zorgen. Ik meen me te herinneren dat andere kinderen facultatief Frans krijgen. Een eigenaardigheid van meneer Middelkoop is dat hij op een snuivende manier ademhaalt.

hoekstra Tekenen krijgen we van meneer Hoekstra. Hij leert ons tekenen in perspectief, met verdwijnpunten op de horizon. Dit komt me zelfs nu nog steeds van pas.

En gymnastiek krijgen we van meneer Verkaik. Ik heb een hekel aan meneer Verkaik, omdat hij altijd de meer ‘sportieve’ jongens voortrekt en duidelijk neerkijkt op ‘slappelingen’ als ik. In de ringen doe ik het feitelijk verdomd goed, maar ik wordt altijd als laatste ‘uitgepoot’ door de door Verkaik gekozen teamleiders bij spelletjes als trefbal en volleybal.

Als we naar school gaan en/of bij het naar huis gaan moet ik de Lanckhorstlaan oversteken. Er moeten altijd kinderen van de zesde klas ombeurten klaarover spelen. Ik loop altijd zo: Paulus Buyslaan > Lanckhorstlaan > Crayenestersingel > Koediefslaan > Binnenweg > Oosterlaan > Schouwbroekerstraat.

van dijk Na de vijfde klas kom ik in klas 6a. Klas 6b krijgt meneer Middelkoop. Mijn klas krijgt een oudere onderwijzer, meneer van Dijk. Wel een aardige man die sigaartjes rookt. Ik geloof dat hij na onze klas met pensioen gegaan is.

klas6a

In de zesde klas wordt ik hals over kop verliefd op Josje H. Ik durf haar natuurlijk niet aan te spreken, maar fiets wel regelmatig bij haar huis langs aan het Julianaplein. Ik ben trouwens niet de enige. Er is nog een jongen uit mijn klas verliefd op haar. Zijn naam ken ik niet meer, maar we zijn een tijdje vrienden geweest. Hij vindt mijn scheikunde-hobby ook interessant en ik heb hem in het begin wat geholpen met het aanschaffen van wat spulletjes en chemicaliën. Ik heb daar niet veel fiducie in en ik geloof ook niet dat het echt wat geworden is. Maar in ieder geval kunnen we kletsen over onze andere gemeenschappelijke hobby, bijvoorbeeld hoe lief ze er wel niet uitziet met haar wit gevoerde capuchon. We wedijveren ook wie er naast haar in de rij mag staan...

Heel leuk zijn de schooltuintjes op een terrein aan de Hereweg tegenover de Bavokerk. We hebben allemaal een eigen tuintje en telen er worteltjes, radijs, tuinkers en sperzieboontjes, snijbloemen en misschien nog meer. Ook in de vakantie ben ik er en vaak als enige van mijn klas. Schoffelen, onkruid wieden, perkjes maken. Ik kom vaak met oogst thuis. De radijsjes zijn wat groot en voos uitgevallen, maar toch.

schooltuintjes

Tijdens de kinderpostzegelactie moeten we van deur tot deur kinderpostzegels verkopen. Heel vervelend.

Het kan zijn dat er voorgelezen wordt uit ‘Adriaan en Adriaan’. We zijn ook een keer naar een opvoering geweest van de Spaanschen Brabander van Bredero. Ik versta niks van het oud-Nederlands. Het kan verkeren...

In de zesde klas heb ik zelf twee keer (in 6a en 6b) voor de klas gestaan op uitnodiging van de onderwijzer. Ik vertel een heel verhaal over wat ik allemaal weet over atoomdeeltjes. Ik schrijf veel op het bord en durf de klas niet aan te kijken. Ik voel me vereerd en verlegen tegelijkertijd. Ik krijg wel applaus, maar of ze er veel van gesnapt hebben betwijfel ik.

Op een dag komt er een bericht van onze onderwijzer dat de NCRV een week later een quiz (een vroege radioversie van 'Tweekamp') organiseert voor de radio. Hij heeft het bericht al eerder gehad maar is het kwijtgeraakt. Ik wordt met nog een paar kinderen uitgekozen om de school te vertegenwoordigen, maar we hebben dus minder dan een week om ons voor te bereiden. We bakken er dan ook niets van. Ik zie me nog zitten achter die tafel omringd door al die apparatuur van de studio. Doodzenuwachtig. Ik weet het antwoord op één vraag en voor de rest zijn we ook niet snel genoeg en zo. Het is heel jammer, want het had anders kunnen lopen.

medz Ik denk dat meneer Hoekstra geen tekenles (meer) geeft aan onze zesde klas, want ik kan me een andere leraar herinneren. Deze vertelt op een dag dat zijn zoon geïnteresseerd is in ruimtevaart en allerlei pakken informatie heeft los gekregen van Amerikaanse en Russische instanties. De leraar geeft ons een aantal adressen die we kunnen aanschrijven. Fantastisch! Dus ik heb al die instanties ook aangeschreven en krijg een aantal weken later inderdaad grote pakken met allerhande brochures. Ik herinner me het Goddard Space Flight Center, het Jet Propulsion Laboratory en ook het Russische Medzdunarodnaya Kniga in Moskou, wat in feite een boekhandel is die optreedt als agent voor de Russische ruimtevaartorganisatie. Ik geloof dat ik ook dingen ontvang van Novosty Press. Ik wordt een echte fan en houd alle lanceringen bij en maak er lijsten van die beginnen bij de eerste Spoetnik. Ik leer zelfs een tijdje Russisch uit een boekje van de bibliotheek...

ranger Ik herinner me maanfoto’s van de Rangers en de Lunar Orbitter. Early Bird, Telsat, Molnya, Kosmos, Mariner. Ook van de Mercury en Gemini-projecten. De Apollo-reizen moeten nog plaatsvinden.