Chapter 31


The Illusion Of Free Will

Excerpt from a reply to a private message:

But as to your main question regarding so-called free will: The illusion of choice certainly exists. It seems, for example, that I can choose to move my hand “at will.” But then the question arises as to what motivated me to make such a supposed choice: what made me want to move my hand? The feeling of wanting to move my hand, I say, is the coming to consciousness of processes that are entirely unconscious until they become known as “wanting.” So where is the choice in that?

Do we choose our desires and aversions, or do they come upon us like destiny? When, for example, did you decide to fear snakes? Fear of snakes is an irrational fear, having little to do with their venomous abilities, for even on Long Island where I grew up and where there are no venomous snakes at all, many people still fear snakes and kill them if they can. Could you reasonably say that any of those people chose to kill a snake?

I find this matter entirely clear, but I understand that for others the notion that nothing is freely chosen clashes terribly against their cultural indoctrination and seems to demean and discredit their experiences as apparent choosers and deciders. That conflict arises, it seems to me, from mistaking two very different levels of being.

One level consists of the personal history, thoughts, fears, and desires that seem to reside at the very center of our being as individuals, as for example in the phrase, “His life, which had been filled with such great hopes of success, increasingly seemed a disappointing failure.” I have no idea from whence those words emerged. I found myself typing them. I did not choose that image of disappointment and failure. Like all images, it came on its own.

As long as one focuses upon a myself who has a life and must manage it, one will obviously be living in a realm of ambitions, decisions, tactics, and apparent choices. There is nothing wrong with that view or with that way of living. It is one way of seeing, and no one ever chose to see things that way. If that is where you find yourself, do your best, I say, to make the best possible decisions, and to be comfortable with them.

But there is another level of being entirely different from that one. On that level, I do not have a life, I am life. I am an expression of aliveness, just as a tree or a fish is an expression of aliveness.

I did not ask to be here. I don’t know why I am here. I know nothing about any purpose to living, nor about “God,” karma, afterlife, the meaning of dreams — none of it. Absolutely nothing. On that level of being, no one chooses anything. One simply flows along, doing what seems necessary as best one can. There are no mistakes, or “bad choices.” What is, simply is, and must be the way it is.

I don’t know if this helps. My best advice is to stop trying to figure this stuff out. In each moment everything is exactly as it is. Nothing is hidden or esoteric, so there is nothing to attain or realize.

De illusie van vrije wil

[1] Uittreksel uit een antwoord op een privé-bericht:

[2] Maar wat betreft je hoofdvraag over de zogenaamde vrije wil: Dat de illusie van keuze bestaat is zeker. Het lijkt er bijvoorbeeld op dat ik kan kiezen om mijn hand "uit vrije wil" te bewegen. Maar dan rijst de vraag wat mij ertoe bewoog om zo'n vermeende keuze te maken: wat maakte dat ik mijn hand wilde bewegen? Het gevoel mijn hand te willen bewegen, zeg ik, is het tot bewustzijn komen van processen die geheel onbewust zijn totdat ze bekend worden als "willen". Dus waarin bestaat de keuze?

[3] Kiezen we onze verlangens en aversies, of overkomen ze ons net als het lot? Wanneer, bijvoorbeeld, heb je besloten om bang te zijn voor slangen? Angst voor slangen is een irrationele angst, die weinig te maken heeft met hun giftige eigenschappen, want zelfs op Long Island, waar ik ben opgegroeid en waar helemaal geen giftige slangen zijn, zijn veel mensen nog steeds bang voor slangen en doden ze ze als ze kunnen. Kun je redelijkerwijs zeggen dat een van die mensen ervoor koos een slang te doden?

[4] Voor mij is dit volkomen duidelijk, maar ik begrijp dat voor anderen de notie dat er niets vrij te kiezen valt vreselijk botst met hun culturele indoctrinatie en hun ervaringen als individuen die schijnbaar kunnen kiezen en beslissingen nemen te vernederen en in diskrediet te brengen. Dat conflict ontstaat, lijkt mij, doordat men twee zeer verschillende niveaus van zijn met elkaar verwart.

[5] Het ene niveau bestaat uit de persoonlijke geschiedenis, gedachten, angsten en verlangens die in het centrum van ons wezen als individu schijnen te liggen, zoals bijvoorbeeld in de zin: "Zijn leven, dat vervuld was geweest van hoop op succes, leek steeds meer een teleurstellende mislukking." Ik heb geen idee waar die woorden vandaan kwamen. Ik heb ze zelf getypt. Ik heb dat beeld van teleurstelling en mislukking niet gekozen. Zoals alle beelden, kwam het vanzelf.

[6] Zolang men zich concentreert op een mijzelf dat een leven heeft en dat moet managen, leeft men uiteraard in een rijk van ambities, beslissingen, tactieken en schijnbare keuzes. Er is niets mis met die zienswijze of met die manier van leven. Het is een manier van kijken, en niemand heeft ooit gekozen om de dingen op die manier te zien. Als dat is waar jij je bevindt, doe dan je best, zeg ik, om de best mogelijke beslissingen te nemen, en om je daar prettig bij te voelen.

[7] Maar er is een ander niveau van zijn, dat geheel verschillend is van dat niveau. Op dat niveau heb ik geen leven, maar ben ik het leven. Ik ben een uitdrukking van het leven, net zoals een boom of een vis een uitdrukking van het leven is.

[8] Ik heb er niet om gevraagd hier te zijn. Ik weet niet waarom ik hier ben. Ik weet niets over een doel van het leven, noch over "God", karma, leven na de dood, de betekenis van dromen - niets van dat alles. Absoluut niets. Op dat niveau van zijn, kiest niemand ook maar iets. Men stroomt gewoon door, en men doet wat nodig lijkt zo goed als men kan. Er zijn geen vergissingen, of "slechte keuzes". Wat is, is er gewoon, en moet zijn zoals het is.

[9] Ik weet niet of dit helpt. Mijn beste advies is om te stoppen met proberen deze dingen uit te pluizen. Op elk moment is alles precies zoals het is. Niets is verborgen of esoterisch, dus is er niets te bereiken of te realiseren.