Powers of Ten

| Ton Haarmans

Powers of Ten

Machten van 10 Dit boek is gemaakt naar aanleiding van een film, gemaakt door Charles en Ray Eames, genaamd 'Powers of Ten: A Film Dealing with the Relative Size of Things in the Universe and the Effect of Adding Another Zero'. Het beeldje bij deze tekst is van de Nederlandse uitgave 'Machten van Tien, Dimensies in het heelal'. In de film zie je een scene van twee mensen die een picnic doen in een park in Chicago, gezien van bovenaf, gekaderd in een vierkant. Vervolgens worden de afmetingen telkens tien maal groter en maak je een reis die je via de planeet Aarde, het Zonnestelsel, de Melkweg tot in de inter-galactische ruimte voert. Daarna keert de reis om en worden de afmetingen telkens tien maal kleiner en gaan via de scene van de picnic in de hand van een van de picnicers en vervolgens, telkens kleiner, in een cel, een molecuul, een atoom, om tenslotte uit te komen bij de bouwstenen van de atoomkern.

Machten van 10 Toen het boek uitkwam in 1977 heb ik de film zelf niet gezien, wegens veel te duur. Nu er YouTube-versies zijn is dat een fluitje van een cent en is de film gemakkelijk te vinden (zie hieronder). Het boek maakte anyway een grote indruk op mij. Naast foto's van de film wordt er ook uitleg gegeven van wat je ziet op de beelden.

dimensies Ondertussen zijn er updates gemaakt van deze reis... En misschien zullen er in de toekomst nog meer updates komen, zodra er bewijs is voor het bestaan van een kosmos die bestaat uit meerdere universums, een 'multiversum' en/of zodra er bewijs is voor het bestaan van nog kleinere bouwstenen dan quarks en leptonen, zoals 'strings'...

Er is ook een soortgelijk boek geschreven over tijd: 'Time In Powers Of Ten: Natural Phenomena And Their Timescales', door de Nederlandse natuurkundigen Gerard 't Hooft en Stefan Vandoren (2014). De Nederlandse vertaling heet: 'Tijd in machten van tien. Natuurverschijnselen en hun tijdschalen' (2011).


Hieronder de oorspronkelijke film:


En hier is een update: