Star Maker

| Ton Haarmans

Star Maker

Star maker Ik lees al science fiction sinds mijn elfde. De eerste Meulenhofjes, Prisma's en Bruna zwarte beertjes kocht ik bij boekhandel Blokker op de Bronsteeweg in Heemstede. Ik ken geen genre dat zo de verbeelding prikkelt en aanleiding geeft tot zo'n 'sense of wonder' als SF...
En 'Star Maker' is misschien wel het meest inspirerende en diepgaande science fiction boek dat ik ooit gelezen heb. De auteur is een Engelsman genaamd Olaf Stapledon en het is geschreven in 1937. Je vindt dit boek dus in de winkel of bibliotheek op de plank met het label 'science fiction', maar je zou het net zo goed kunnen aantreffen tussen boeken over kosmologie of transpersoonlijke psychologie of zelfs religie...

Het is ook geen gewoon verhaal, eerder een beschrijving. Een beschrijving die zich uitstrekt over miljarden jaren. Star Maker vertelt het verhaal van een enkele menselijke verteller die op onverklaarbare wijze uit zijn lichaam wordt getransporteerd en de kans krijgt om de enorme uitgestrektheid van het universum te overzien. Deze naamloze verteller verkent vervolgens andere planeten en beschavingen, sterren en melkwegstelsels en komt uiteindelijk in contact met de schepper van het universum - de ‘Star Maker’.

Star Maker behandelt filosofische thema's zoals de essentie van het leven, van geboorte, verval en dood, en de relatie tussen schepping en schepper. Een telkens terugkomend thema is dat van progressieve eenheid binnen en tussen verschillende beschavingen. Sir Arthur C. Clarke beschouwde Star Maker als "waarschijnlijk het krachtigste werk van de verbeelding ooit geschreven", en Brian W. Aldiss noemde het "het enige grote grijze heilige boek van sciencefiction".

'Ontzagwekkend' is het woord dat bij me opkomt bij het lezen van dit boek. Ontzag voor het universum waar wij ons in bevinden, ontzag voor de onvoorstelbare afstanden in ruimte en tijd.

de Melkweg Ons galactisch huis bijvoorbeeld, de Melkweg is een spiraalvormig sterreneiland dat is samengesteld uit ten minste 200 miljard sterren (recentere schattingen spreken zelfs van rond de 400 miljard sterren), waarvan de zon er eentje is. En de Melkweg op haar beurt is maar één stelsel van de miljarden andere sterreneilanden in het waarneembare universum. 'Waarneembaar' wil zeggen dat electromagnetische straling (waaronder zichtbaar licht) de afstand tot ons kan afleggen in de tijd dat het heelal bestaat en uitdijdt. Ten minste als er een werkelijk begin is geweest, iets waar de meeste astronomen van uitgaan (de fameuze 'Big Bang'), maar dat door anderen betwijfeld wordt. Het kan best dat ons heelal er maar eentje is in een oneindige 'oceaan' van misschien wel oneindig veel andere universums: een 'multiversum'.

Dit idee vind je ook in het boek. De Star Maker schept meerdere heelallen, culminerend in een 'ultieme kosmos', waardoor de sterrenmaker zijn eigen eeuwige bestemming vervult als 'de grond en de kroon van alle dingen'.

Aangezien het hier duidelijk om fictie gaat is het niet mogelijk om feitelijke conclusies te trekken, maar kan het ons wel een gevoel geven van wat ons gegeven is in dit wonderbaarlijke leven:

"You have been given a body with a longer lifespan than even the most perfectly engineered machines we humans have invented.

You have been given a brain with a more complex intelligence than the most advanced A.I. we have been able to design.

You have been given self-awareness that allows you the richness and depth of an entire subjective ocean of experience.

You have been given a universe of billions of lightyears of space and time at your personal disposal to play with, explore and ponder."

Shiv Sengupta


 

de Melkweg

Wie niet verstomt bij het zien en ondergaan van de nachtelijke hemel op een maanloze nacht zonder veel lichtpollutie heeft mijns inziens niet geleefd.

En misschien zijn er werelden waarop andere wezens wonen die naar dezelfde hemel met dezelfde verstomming kijken. En misschien is alle bewuste leven, door alle tijden en op alle werelden op die manier wel verbonden in hetzelfde ontzag voor het leven dat wij zijn.