Welkom als de matrix


Thomas A. Anderson is programmeur bij een softwareontwikkelaar en heeft een illegale parttime bijverdienste onder het hackeralias Neo. Neo wordt gecontacteerd door een groep 'rebellen' onder leiding van Morpheus. Deze onthult aan Neo dat de wereld waarin hij leeft een 'schijnwereld' is die zij benoemen als de Matrix. De Matrix is in werkelijkheid een computersimulatie van de wereld zoals deze was in 1999, gemaakt om mensen onder controle te houden. Morpheus geeft Neo de keuze om uit de Matrix te ontsnappen naar de 'echte wereld' en een rode pil te slikken, of de blauwe pil te nemen en onwetend terug te keren en er te blijven. Neo kiest voor de 'echte wereld' en wordt wakker binnen een reusachtige 'legbatterij' voor mensen.

Tot zover de film 'The Matrix'.

hemelse sferen Er bestaan spirituele fantasiën, tenminste, ik noem dat fantasiën, die ervan uitgaan dat er 'achter' of in een andere 'dimensie' een wereld bestaat die echter en beter is dan de gewone wereld waar wij normaliter in leven. Via bepaalde spirituele technieken kun je dan kennis maken met die andere dimensie en van daaruit je leven leiden. Of misschien kom je wel in die andere wereld nadat je je aardse lichaam verlaten hebt. Soms zou er ook bezoek komen uit die andere wereld of krijg je boodschappen van 'gene zijde'.

Het idee van een betere wereld die op ons wacht is een troostrijke gedachte voor de soms ellendige omstandigheden van dit 'aardse tranendal'. Maar hoe kunnen wij weten dat zoiets bestaat?

De meeste mensen in het tranendal gaan ervan uit dat er een 'uitwendige' wereld bestaat en dat bijvoorbeeld de ogen een soort vensters zijn waardoor wij, als het ware achter onze ogen verblijvend, naar die uitwendige wereld kijken. De wereld die wij beleven bestaat uit kleuren, vormen, geluiden, geuren, smaken, die afkomstig zouden zijn uit de 'buitenwereld' en verder uit allerlei gevoelsindrukken en gedachten, afkomstig uit de zogenaamde 'binnenwereld'.

Maar in feite is dat niet zoals ik het ervaar als ik eerlijk ben. Er is, wat mij betreft, maar één, ongedeelde beleving. Er zit geen tussenschot tussen mijn gedachten en het computerscherm dat ik hier waarneem. Het zijn natuurlijk wel verschillende dingen. Maar de beleving is enkelvoudig. Ik kan mijn aandacht aan mijn gedachten schenken en even later gaat mijn aandacht weer naar het scherm. Ik heb niet het gevoel dat ik dan een grens overschreidt. Het is één vloeiend, doorstromend gebeuren.

De wereld zoals die voor ons verschijnt is de enige werkelijkheid die we kennen. De aard en oorsprong van dit vloeiende, doorstromende gebeuren, dat we zowel geest als wereld kunnen noemen, zal voor altijd voor ons verborgen blijven, om de eenvoudige reden dat een oog zichzelf niet kan zien of dat een hamer zichzelf geen klop kan geven. Je kunt niet buiten je beleving stappen en eens even zien hoe dat dit feitelijk marcheert. We kunnen gewoon niet weten hoe een wereld buiten onze beleving eruit zou zien, zelfs niet of die bestaat of niet.

Iedereen beleeft de wereld op een eigen manier. Als volwassenen kunnen we elkaar op de hoogte brengen van wat er in onze wereld gebeurt, al zal ik nooit zeker weten of wat er gezegd wordt ook werkelijk waar is en geen complete onzin bevat, want ook die communicatie gebeurt en wordt geïnterpreteerd in mijn wereld.

Ik kan me ook voorstellen dat de wereld door een pasgeborene totaal anders wordt ervaren dan door een volwassene, terwijl de baby en de volwassene dezelfde zintuiglijke informatie moeten verwerken als ze beiden kijken naar, wat voor de volwassene bijvoorbeeld een rode appel op een witte achtergrond lijkt te zijn.

Ik herinner me dat ik enige tijd geleden computerles gaf aan 80-plussers. Het bureaublad van een pc zag er voor hen heel anders uit dan voor mij. Ik zag bijvoorbeeld allerlei 'icoontjes'. Zij niet. Zij zagen geen verschil in al die kleureninformatie op het scherm. Voor hen was het één plat, chaotisch beeld, waarin niets te onderscheiden viel. Zo stel ik me ook voor hoe een pasgeborene de wereld zou zien: zonder herkenbare vormen, zonder onderscheid tussen voorgrond en achtergrond. Er vindt blijkbaar een leerproces plaats, waarbij langzamerhand de wereld, zoals wij volwassenen die zien, gevormd wordt.

Op een bepaald moment wordt er dus onderscheid gemaakt en is er plotseling een verschil tussen bijvoorbeeld voor- en achtergrond of tussen gebieden met afwijkende kleuren, of tussen een 'binnenwereld' en een 'buitenwereld'. Ik kan me weer voorstellen dat dit lijkt op een voorwerp dat plotseling in beeld springt bij het bekijken van een 'autostereogram', dat op het eerste gezicht alleen maar chaos of een willekeurig stippenpatroon bevat:

stereogram

Een uitwendige wereld, buiten onze ervaring, bestaat dus wellicht helemaal niet. In ieder geval kunnen we gewoon niet weten of die bestaat. En als er geen uitwendige wereld bestaat is er natuurlijk ook geen inwendige!

Je bevind je niet in de matrix. Je bent de matrix.

En er zijn alleen maar 'blauwe pillen'. Maar er is meer dan genoeg te ont/dekken binnen onze 'gewone' realiteit, aangezien we 'gewoon' maar 'gewoon' vinden en er blijkbaar een diepe behoefte bestaat om ons naakte bestaan op te leuken, te versieren, te bedekken en weg te verklaren.