Over spiritualiteit

| Ton Haarmans

Over spiritualiteit

Silence Net als 'liefde', 'bewustzijn', en zoveel andere begrippen, is 'spiritualiteit' een concept dat voor iedereen een andere betekenis heeft. Voor de een is het synoniem met 'godsdienst', voor een ander is het wierook branden en met gekruiste benen op een kussen zitten. Ik krijg meestal de kriebels van dat woord. Het heeft iets elitairs, iets wat mensen verdeelt in spirituele types en niet-spirituelen...

Maar het kan ook iets betekenen dat ons juist met elkaar verbindt, omdat het fundamenteel is voor alle voelende wezens.

Wat mij betreft is 'spiritualiteit' niets meer of minder dan mijn relatie met de werkelijkheid en al hetgeen dat deze relatie verduidelijkt of versterkt. Natuurlijk roept deze definitie vragen op. Want wat wordt bedoeld met de termen 'mijn', 'werkelijkheid' en wat zou die 'relatie' kunnen zijn? Ik laat dit nu even in het midden en vervolg met het aangeven wat ik er niet onder versta: alles wat we geleerd hebben en geloven of denken te weten met betrekking tot wat werkelijk en waar is. Want al het geleerde, al die woorden en begrippen, vooral wat we geleerd hebben als zijnde 'spiritueel', verhinderen juist het zicht hierop en valt daarom niet onder de definitie.

Spiritualiteit bestaat in mijn visie juist uit het afleren of doorzien van alles wat we denken te weten. En hierdoor komen we (meer en meer) in contact met wat er werkelijk is... Dit hoeft geen stap-voor-stap proces te zijn, maar iets wat zich hier en nu voor kan doen. Sommige plaatsen, praktijken en omstandigheden kunnen ons helpen het geleerde (even) te doorzien. Dit kan bijvoorbeeld een plek zijn waar de stilte overweldigend is en we van binnen ook stil vallen. Ook schoonheid kan ons doen verstommen of de pracht van een heldere sterrenhemel of de eindeloosheid van een oceaan, maar ook de intimiteit van een kerkje...

Carl Sagan zegt het volgende over hoe spiritualiteit ervaren kan worden:
"When we recognize our place in an immensity of light-years and in the passage of ages, when we grasp the intricacy, beauty, and subtlety of life, then that soaring feeling, that sense of elation and humility combined, is surely spiritual."

Spiritualiteit, zoals ik het begrijp, is veelal doelloos, ongefocussed, ontspannen, open beleven. Zoals een kind dat speelt. We weten dit wel en verlangen naar de onschuld die verloren lijkt. Dat is ze niet, ze is gewoon bedekt door al die zogenaamde kennis die we jarenlang hebben opgedaan. Begrijp me wel, sommige kennis is uitermate nuttig en handig, maar dat wat we denken te weten over wie we zijn, wat dit leven is of zou betekenen, verduistert het zicht op dat wat geen woorden nodig heeft om beleefd te worden.